शेर ए मैसूर

 

शेर ए मैसूर चे नाव अनभिज्ञ फिरत असायचे

जन्म २० नोव्हेंबर १७५०

शहीद 4 मे 1799

भारताच्या इतिहासात असा एक योद्धाही होता ज्यांच्या दिमाखदारपणा आणि पराक्रमामुळे इंग्रजांना अनेकदा गुडघे टेकवायला भाग पाडले. त्यांच्या पराक्रमामुळे त्यांना 'शेर-ए-म्यसूर' असे म्हटले जात होते. या पराक्रमी योद्ध्याचे नाव टिपू सुलतान होते. टिपूचे शौर्य पाहता माजी राष्ट्रपती डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम यांनी त्यांना जगातील पहिले रॉकेट शोधक म्हटले होते.

टिपूने १८ वर्षांच्या वयात इंग्रजांविरुद्ध पहिले युद्ध जिंकले. टिपू फार धाडसी होता आणि बुद्धीमत्ताने रणनितीमध्ये पण माहीर होता. आपल्या सत्ताकाळात भारतात वाढणाऱ्या ईस्ट इंडिया कंपनीच्या साम्राज्यासमोर ते कधीच झुकले नाहीत आणि इंग्रजांकडून इस्त्री घेतले नाहीत. म्हैसूरच्या दुसऱ्या लढाईत इंग्रजांना हरवण्यात त्याने आपले वडील हैदर अली यांना खूप मदत केली. त्यांनी इंग्रजांनाच नाही तर निजामांना पण धूळ भरली. हैद्राबादच्या निझामाने पराभवाने फसवलं, टिपूला धोका देऊन इंग्रजांना भेटलं म्हैसूरच्या तिसऱ्या लढाईत इंग्रजांना टिपूला हरवू शकले नाही तेव्हा त्यांनी टिपू सोबत मेंगलुरु करार केला पण तरीही इंग्रजांनी विश्वासघात केला.

अखेर ४ मे १७९९ ए. श्रीरंगपट्टणम चे रक्षण करताना को मैसूर चा सिंह शहीद.

मैसूरच्या सिंहाच्या नावाने प्रसिध्द टिपू सुलतान फक्त धाडसीच नव्हते तर कुशल नियोजनकारही होता. छोट्याशा शासनकाळात त्यांनी आपल्या भागात अनेक विकास कामे केली. टिपू सुलतान यांनी अनेक रस्ते बांधून सिंचनाच्या व्यवस्थेची कडक व्यवस्था केली. आज कृष्णराज सागर धरण असलेल्या कावेरी नदीच्या जलसाठ्यासाठी धरणाचा पायाभरणी केली. टिपूने वडिलांनी सुरू केलेला 'लाल बाग प्रकल्प' यशस्वीरीत्या पूर्ण केला. आधुनिक दिनदर्शिका आणि नवीन जमीन महसूल प्रणालीही त्यांनी सुरू केली.

तातोबा मंदिर, ओढा

 

तातोबा मंदिर, ओढा

नाशिक हे गोदावरी नदीच्या काठी वसलेलं एक प्राचीन शहर आहे. या शहरात तसेच परिसरात अनेक ऐतिहासिक वास्तू आहेत. यातील काही वास्तू आज चांगल्या स्थितीत आहेत तर काही काळाच्या ओघात नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहेत. नाशिकहुन निफाडकडे जाताना साधारण १४ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या ओढा गावातील अशीच एक ऐतिहासिक वास्तू आज अखेरच्या घटका मोजत आहे.

गोदावरीच्या कुशीत पहुडलेलं ओढा तसं लहानसं गाव. नाशिकच्या पंचवटीमधील प्रसिद्ध काळाराम मंदिराचा जीर्णोद्धार करणारे रंगराव ओढेकर याच गावातील. गावातील आजमितीला जमीनदोस्त झालेल्या ओढेकरांच्या वाड्याच्या मागील बाजूस असलेले तातोबा मंदिर आज विस्मृतीत गेले आहे. मंदिराची पडझड होत असून काटेरी झुडुपांनी मंदिराला वेढा घातला आहे. पुरातत्व विभागाच्या राज्य संरक्षित स्मारकात समावेश असूनही ही वास्तू पूर्णपणे दुर्लक्षित राहिली आहे.

मंदिराचे बांधकाम साधारण १३-१४ व्या शतकातील असावे असे वाटते. गावातील तातोबा नावाची व्यक्ती इथे कायम दिवे लावीत असे त्यामुळे या मंदिराला तातोबा मंदिर हे नाव पडले असे ग्रामस्थ सांगतात. पण खरं तर हे मंदिर नाही कारण आत कुठल्याही देवतेची मूर्ती नाही. प्राचीन काळात हा ऋषीमुनींचा मठ असावा व अध्ययन-अध्यपनासाठी या वास्तूचा वापर होत असावा असे अभ्यासक सांगतात. मंदिरा समोर कुण्या अनामिक सत्पुरुषाची समाधी आपल्या नजरेस पडते.

स्थानिकांसोबतच पुरातत्व विभागाने देखील दुर्लक्ष केल्याने आज ही वास्तू नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहे. नाशिकच्या प्राचीन संस्कृतीचे दर्शन घडवणाऱ्या या वास्तू आपला वैभवशाली इतिहास सांगत आहेत. केवळ आवश्यकता आहे तो संवाद साधन्याची.

रोहन गाडेकर

#चंडीगढ़ मे जाटों का 360 साल पुराना किला।।

 

#चंडीगढ़ मे जाटों का 360 साल पुराना किला।।

#ढिल्लों जाट शासकों द्धारा निर्माण करवाया गया मनीमाजरा किला(मनीमाजरा, चण्डीगढ़)।

-मनीमाजरा की स्थापना 1515 में चौधरी मनीराम ढिल्लों ने की थी जो ढिल्लों जाटों के स्थानीय जागीरदार थे। उनके वंशज इस क्षेत्र के जागीरदार बने रहे। 18 वीं शताब्दी में चौधरी गंगाराम सिंह ढिल्लों ने मणि माजरा और 84 अन्य गाँवों को रियासत के रूप में रखा। मुगल साम्राज्य में उनके पुत्र चौधरी गिरिदास सिंह एक धर्मनिष्ठ सिख थे। सरहिंद के गवर्नर जिन खान की मृत्यु और शाही सत्ता के टूटने के बाद, उन्होंने 84 गाँवों पर अधिकार कर लिया, जो पिता के रूप में थे। साम्राज्य, और पिंजौर के किले को जब्त करके अपने क्षेत्र को और बढ़ा दिया।

-यहां नाहन के राजा ने उस पर हमला किया, लेकिन सफलता के बिना; और अपने पिता को संभालते हुए, ग़रीबदास सिंह ने नए विजय पर इरादा छोड़ दिया। यह उसकी अनुपस्थिति के दौरान था कि नाहन के राजा ने पटियाला से सहायता प्राप्त की, पाठ में वर्णित किले पर हमला किया, और गंगाराम सिंह को मार डाला। गंगारामदास सिंह ने जल्दबाजी की, लेकिन इतना मजबूत नहीं था कि किले पर कब्जा करने का प्रयास कर सके। । हालाँकि, उन्होंने चंदनगढ़ (चंडीगढ़) से नाहन राजा को निष्कासित कर दिया, जिसे उन्होंने कुछ समय पहले ही पकड़ लिया था।

-ग़रीब दास की 1783 में मृत्यु हो गई, दो पुत्रों को छोड़कर, गोपाल सिंह और प्रकाश चंद। इनमें से बड़े ने 1809 में उत्कृष्ट सेवा की, और फिर 1814 के गोरखा अभियान में। सर डी ओचर्लोनी उन्हें एक नए जागीर के लिए सिफारिश करने वाले थे, लेकिन उन्होंने राजा की उपाधि का अनुरोध किया, जो उन्हें दिया गया था। मनसा देवी, जो कि ग्राम बिलासपुर, तहसील और जिला पंचकूला में शिवालिक तलहटी पर स्थित है, का निर्माण राजा गोपाल सिंह के काल में 1811-1815 के दौरान हुआ था। उनकी मृत्यु 1816 में हुई थी और राजा हमीर सिंह, जो केवल कुछ वर्षों में अपने पिता से बच गया था, सफल रहा था। राजा गोवर्धन सिंह, उनका बेटा, 1845 में (अंग्रेज सिख युद्ध) ब्रिटिशों के प्रति वफादार था, और एक टुकड़ी दी जो मुदकी और अन्य जगहों पर लगी हुई थी। 1847 में उनकी मृत्यु हो गई, और राजा गुरबख्श सिंह द्वारा उनका निधन हो गया, जिनकी मृत्यु 1866 में हुई, जब उनके छोटे भाई राजा भगवान सिंह को संपत्ति विरासत में मिली। राजा भगवान सिंह की मृत्यु बिना किसी वारिस के हुई और उनका राज्य ब्रिटिश सरकार द्वारा रद्द कर दिया गया - मनीमाजरा राजकुमारी की शादी महाराजा फरीदकोट से हुई थी, इसीलिए किले के साथ ही मनीमाजरा फरीदकोट राज्य से ताल्लुक रखती थी।

जय जाट जय भारत #viralpost2023